Αρχαίο λιμάνι στο Νησσαρούιν

 Αρχαίο λιμάνι στο Νησσαρούιν (Dreamer’s bay) Ακρωτηρίου

 

Σημειώνεται ότι το Νησσαρούιν  βρίσκεται εντός της αεροπορικής βάσης της RAF Ακρωτηρίου και δεν είναι προσβάσιμο στο ευρύ κοινό.

 

Ανασκαφή αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων στο Νησσαρούιν το 2018 (image (c) Simon James).

Κατά τα Ρωμαϊκά και Πρώιμα Βυζαντινά χρόνια (περίπου 100—600μ.Χ.), φαίνεται ότι υπήρχε ένα σημαντικό λιμάνι στη νότια ακτή της χερσονήσου του Ακρωτηρίου της Κύπρου. Το μικρό φυσικό λιμάνι που βρίσκεται στο Νησσαρούιν (περιοχή γνωστή ως Dreamer’s Bay στα αγγλικά) διέθετε έναν τεχνητό κυματοθραύστη και συνδεόταν με κοντινά κτήρια κατά μήκος της ακτής και λατομεία πέτρας στους γκρεμούς. Χωρίς αμφιβολία το λιμάνι εξυπηρετούσε τις κοινότητες του Ακρωτηρίου, αλλά μάλλον ήταν και σημαντική εμπορική πύλη για την κοντινή πόλη του Κουρίου, που βρίσκεται 13 χιλιόμετρα στα βόρεια. Τα πλοία έφερναν φορτία από άλλα μέρη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, συμπεριλαμβανομένου του Αιγαίου, της Ανατολίας (Τουρκίας), της Παλαιστίνης και της Αιγύπτου.

Ίσως είναι ένα λιμάνι από την Ελληνιστική Εποχή (δηλαδή από τον 3ο αιώνα π.Χ.), όμως τα περισσότερα από τα κατάλοιπα του λιμανιού είναι σίγουρα μεταγενέστερα. Ο κυματοθραύστης του λιμανιού μήκους 150 μέτρων, που τώρα είναι βυθισμένος, ήταν λιθόκτιστος. Πάνω από το λιμάνι, τα λατομεία διατηρούν ακόμη τα σχήματα των τετραγωνισμένων λίθων και των στρογγυλών μυλοπετρών που κόβονταν για σκοπούς εξαγωγής.

Για απόσταση 500 μέτρων δυτικά του κόλπου, κατά μήκος της μοναδικής έκτασης χαμηλής ακτογραμμής σε αυτή την ακτή, που κατά τα άλλα περιλαμβάνει ψηλούς γκρεμούς, βρίσκονται τα πέτρινα θεμέλια πολλών αρχαίων κτηρίων με εσωτερικές αυλές. Οι ανασκαφές που διενεργήθηκαν το 2015—18  καταδεικνύουν ότι χρησιμοποιήθηκαν για αποθήκευση και μεταφόρτωση αγαθών, όπως κρασί και ελαιόλαδο, καθώς και για συντήρηση εμπορικών πλοίων και για ανεφοδιασμό νερού και φαγητού για τα πληρώματά των πλοίων. Ωστόσο, φαίνεται ότι, στην πραγματικότητα, κανείς δεν ζούσε εδώ: αυτό ήταν ένα βιομηχανικό και εμπορικό συγκρότημα, χωρίς ενδείξεις κατοικιών. Οι εργαζόμενοι του λιμανιού ζούσαν προφανώς σε κοντινά χωριά στο εσωτερικό, όπως τα Κάτω Καταλύματα.

 

Έρευνα

Η εξερεύνηση του αρχαίου λιμανιού είναι αποτέλεσμα συνεργασίας: τα ερείπια εντοπίστηκαν αρχικά από  Κύπριους, από προσωπικό των Βρετανικών Δυνάμεων και από τον Όμιλο Αρχαιολογίας των Βάσεων, ενώ η αρχική επισκόπηση πραγματοποιήθηκε από τους John Leonard, Στέλλα Δεμέστιχα and Brad Ault. Ένα πλήρες πρόγραμμα έρευνας ήδη εφαρμόζεται  από το «Ancient Akrotiri Project», υπό τη διεύθυνση του Simon James από το Πανεπιστήμιο του Leicester σε συνεργασία με τη Lucy Blue του Πανεπιστημίου του Southampton, που καθοδηγεί τις εργασίες στη θάλασσα. Διεξάγεται με την συμμετοχή Κύπριων συναδέλφων, με την άδεια και την ευγενική στήριξη του Τμήματος Αρχαιοτήτων της Κυριακής Δημοκρατίας και του Υπουργείου Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ενδιάμεσες εκθέσεις για το έργο είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο

 

Η περιοχή του λιμανιού στο Νησσαρούιν  (Image (c) Google Earth and Digital Globe, 2018)

Η Αρχαιολογία της Χερσονήσου του Ακρωτηρίου στην Κύπρο