Τα αρχαία λατομεία στο Νησσαρούιν

Τα αρχαία λατομεία στο Νησσαρούιν (Dreamer’s bay) Ακρωτηρίου

Σημειώνεται ότι το Νησσαρούιν βρίσκεται εντός της αεροπορικής βάσης της RAF Ακρωτηρίου και δεν είναι προσβάσιμο στο ευρύ κοινό.

 

Το τοπίο του αρχαίο λατομείου στο Νησσαρούιν (Image (c) Google Earth and Digital Globe, 2018).

 

Κατά μήκος της κορυφής των γκρεμών με θέα το Νησσαρούιν υπάρχει μια μεγάλη περιοχή λατόμευσης πέτρας, η οποία φαίνεται να ανήκει εν μέρει στη Ρωμαϊκή Εποχή. Πρόκειται για ένα αρχαίο βιομηχανικό τοπίο, συνδεδεμένο τόσο με τα κοντινά χωριά όπου ζούσαν οι εργαζόμενοι του λατομείου και οι περισσότεροι κάτοικοι της χερσονήσου, όσο και με το λιμάνι από κάτω, που προστατεύεται με τεχνητό κυματοθραύστη ή προβλήτα (και τώρα είναι βυθισμένα). Εδώ κατασκευάστηκαν λίθοι για οικοδομικές εργασίες και μυλόπετρες, τα οποία μεταφέρθηκαν στο εσωτερικό του νησιού με κάρο ή προωθήθηκαν με καράβια σε άλλα μέρη της Κύπρου.     

Σε αυτό το σημείο, στους νότιους γκρεμούς του Ακρωτηρίου, οι αναζητητές μεταλλευμάτων της Ελληνορωμαϊκής Εποχής εντόπισαν κροκαλοπαγείς προεξοχές που περιείχαν μικρά σκληρά βότσαλα, συνενωμένα μαζί με φυσικό τρόπο. Ορισμένα από τα συσσωματώματα αυτά ήταν πολύ σκληρά και τα χρησιμοποιούσαν για να φτιάξουν στρογγυλές μυλόπετρες, πιθανότατα για το άλεσμα του αλευριού για το καθημερινό ψωμί. Οι καμπυλωτές εγκοπές που εξακολουθούν να υπάρχουν σε διάφορα σημεία καταδυκνείουν από πού έπαιρναν τις μυλόπετρες.

Επίσης, οι εργαζόμενοι στα λατομεία έκοβαν λίθους για οικοδομές. Και πάλι, μπορεί να δει κανείς πολλές αυλακώσεις από όπου αφαιρέθηκαν τετράγωνοι λίθοι, πράγμα που δημιουργεί πριονωτή όψη  στο κεντρικό τμήμα της ζώνης του λατομείου. Σε κάποια σημεία, είναι ακόμα εμφανή τα σημάδια από τα σκαρπέλα σε επιφάνειες που δέχθηκαν προσεκτική προετοιμασία.

Η λατόμευση ήταν εξουθενωτική δουλειά με τη χρήση εργαλείων από σίδηρο. Η ανθρώπινη μυϊκή δύναμη υποβοηθούνταν από την χρήση ξύλινων σφηνών, μουλιασμένων στο νερό που διογκώνονταν και χώριζαν τον βράχο. Αυτός ήταν μάλλον ο σκοπός του υδάτινου καναλιού, που διακρίνεται σε κάποιο σημείο του χώρου.

Ένα βαθύ ίχνος που δημιουργήθηκε στον βράχο από τους τροχούς ενός βαριού κάρου δείχνει από πού μεταφέρονταν οι πέτρες στην πορεία τους προς το εσωτερικό του νησιού. Στην απότομη πλαγιά, κάτω από τα λατομεία, βρίσκεται ένας τεράστιος σωρός από καφέ χώμα. Αυτό που κάποτε κάλυπτε τις πέτρες που αναζητούσαν οι εργαζόμενοι του λατομείου το απομάκρυναν και το έριχναν στην άκρη για να μην τους εμποδίζει ή για να τους εξυπηρετεί ως ράμπα όταν κατέβαζαν τις πέτρες προς τα πλοία που ήταν αγκυροβολημένα από κάτω. Τα προϊόντα του λατομείου ήταν πιθανώς ένας σημαντικός λόγος για την ανάπτυξη ενός λιμανιού εκεί.

Ενδιάμεσες εκθέσεις για το έργο είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο

 

Πριονωτή όψη σε επιφάνεια λατομείου πέτρας στην κορυφή του γκρεμού πάνω από το Νισσαρούιν  (Image (c) Simon James) 

Η Αρχαιολογία της Χερσονήσου του Ακρωτηρίου στην Κύπρο